7.11 Sjøkart
Av elektroniske sjøkart kan en skille mellom 2 hovedtyper.
ECDIS - Kart som tilfredsstiller ECDIS standarden
ECS - Electroniske navigasjonskart som ikke tilfredsstiller ECDIS standarden.
Fra Statens Kartverk sine hjemmesider finner vi:
Det finnes i dag en rekke forskjellige systemer på markedet som går under betegnelsen  elektroniske kart eller elektroniske kartsystem.
Dette er imidlertid ikke noen entydig benevnelse, men man kan i prinsippet skille mellom 2 ulike  typer kartsystemer:
  • ECS (Electronic Chart System)
  • ECDIS (Electronic Chart Display and Information System.)
Disse to systemtyper har i følge regelverket ulik status i navigasjonssmmenheng, og det er derfor  viktig å holde begrepene fra hverandre.

ECS - Electronic Chart System
ECS er et generisk uttrykk for utstyr som viser kartdata, men som ikke er i samsvar med IMO  Performance Standard for ECDIS. Et ECS er derfor et navigasjonshjelpemiddel som ikke kan  benyttes som en lovlig erstatning for papirkart. For data som skal brukes i et ECS finnes det i dag  ingen krav til dataformat.

ECDIS - Electronic Chart Display and Information System
ECDIS er et helhetlig navigasjonssystem; et IT-basert informasjons- og beslutningsstøttesystem  som baseres på å integrere informasjon fra en rekke forskjellige kilder og sensorer og å behandle  og presentere denne informasjonen på en hensiktsmessig måte. ECDIS- konseptets viktigste  egenskap er dets kapasitet i ?sann? tid å innhente, sammenfatte og presentere kritisk informasjon  knyttet til anti-grunnstøting.

I motsetning til ECS er det for ECDIS gjennom mange års internasjonalt samarbeid på en rekke  nivå, utarbeidet spesifikke funksjons- og ytelseskrav. Disse er nedfelt i IMO (International Maritime  Organization) Res A 817(19): Performance Standard for ECDIS
I følge disse tilfredsstiller ECDIS kartkravet om bord på et skip gitt i SOLAS konvensjonen (Safety  Of Life At Sea).

Det elektroniske kartet i et ECDIS kalles en ENC ? Electronic Navigational Chart. En ENC er en  autorisert elektronisk kartdatabase som fyller internasjonale krav med hensyn til database til  innhold, struktur og format. En ENC er vektorbasert
Sjøkartlegging og moderne sjøkart for hele norskekysten
Norskekysten skal dekkes med elektroniske sjøkart og papirkart basert på moderne målinger  innen utgangen av 2006. Under Stortingets behandling av statsbudsjettet for 1999 og 2000 ba  Energi- og miljøkomiteen om at regjeringen trapper opp bevilgningene til sjøkartleggingen, slik at  dette målet kan nås. Miljøverndepartementet har derfor bedt Kartverket legge opp til en forsert  sjøkartlegging frem til 2006 og at arbeidet gis høyeste prioritet.
Sjøkartverket har nå utarbeidet en framdriftsplan for dette arbeidet. Ifølge planen er det behov for  nærmere 400 millioner kroner ekstra ut over dagens bevilgningsramme for perioden fram til 2006.
Fremskaffelse av elektroniske sjøkart er et hovedsatsingsområde innenfor IHO (den internasjonale  hydrografiske organisasjonen). Med den forserte sjøkartleggingen det nå legges opp til, viser  Norge vei i dette arbeidet og er i fremste rekke til å få dekket sine kystfarvann med moderne  offisielle sjøkart.

Gamle kart
Bakgrunnen er at over halvparten av navigasjonskartene langs kysten baserer seg på målinger  som er opp til 115 år gamle. Både posisjoner og dybder i kartene er feilaktige på grunn av  unøyaktige målemetoder. Posisjonsfeil på opptil 400 meter kan forekomme. Dagens elektroniske  kart er produsert på dette grunnlaget, og feilene er dermed overført. For å kunne ta ut sikkerhets-  og effektiviseringsgevinster av moderne satellittbaserte navigasjonssystemer, må nøyaktigheten i  kartene være bedre enn ti meter.

Økt sikkerhet
Det norske Veritas har fastslått at opp til 65 prosent av grunnstøtinger og kollisjoner langs  norskekysten skyldes menneskelig svikt. Årlig koster dette minimum 35 millioner kroner i form av  personskader, materiell og miljø. Ved bruk av godkjente elektroniske sjøkart kombinert med  satellittbasert navigasjon i elektroniske sjøkartsystemer (ECDIS ), kan antall ulykker reduseres  med inntil 40 prosent. Dette kan spare samfunnet for store kostnader.
En analyse fra Canadian Coastguard konkluderer enda mer positivt. For fartøyer med ECDIS og  DGPS ble ulykkene med større båter i kanadiske farvann 1998 redusert med 75 prosent i forhold til  tidligere.

Målsetting 2006
  • Samtlige områder som er sjømålt tidligere enn 1960 skal nymåles
  • Hele kysten skal være dekket av elektroniske sjøkart (ENC ? Electronic Navigational  Chart Charts) basert på moderne målinger
  • Flest mulig av de trykte kartene i hovedkartserien skal være utgitt basert på de samme  grunnlagsdata

Forutsetninger for å nå målet
  • Tilstrekkelige bevilgninger over statsbudsjettet. Det er behov for 400 millioner kroner  ekstra ut over dagens bevilgningsramme for hele perioden fram til 2006
  • Bruk av ny teknologi til sjømåling ? nye multistråleekkolodd og flybåren laser
  • Samarbeid med privat kartindustri
  • En effektiv digital produksjonslinje i Sjøkartverket
Planlagt kartlegging
I dag er strekningene fra Østfold til Oslofjorden, fra Lillesand til Karmsundet, fra Sognefjorden til  Rørvik og noen få steder i Nordland og Troms dekket med moderne sjøkart. I følge  framdriftsplanen fram til 2006 skal hovedledene for kysttrafikken skal dekkes først, deretter  fjordområder og ytre kystområder i Nord-Norge.
Topp